เล่มที่ 38
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 106
สุทธายตนวาร
292
จักขุ คืออายตนะหรือ? อายตนะคือจักขายตนะหรือ? จักขายตนะ เป็นอายตนะด้วย เป็นจักขายตนะด้วย อายตนะที่เหลือนอกนั้น เรียกว่า อายตนะ แต่ไม่ใช่จักขายตนะ. โสตะ คืออายตนะหรือ? ถูกแล้ว. ฯลฯ ฆานะ ... ชิวหา ... กาย ... รูป ... เสียง ... กลิ่น ... รส ... โผฏฐัพพะ ... มนะ ... ธัมมะ คืออายตนะหรือ? ถูกแล้ว. อายตนะ คือธัมมายตนะหรือ? ธัมมายตนะ เป็นอายตนะด้วย เป็นธัมมายตนะด้วย อายตนะที่เหลือ นอกนั้น เรียก ว่าอายตนะ แต่ไม่ใช่ธัมมายตนะ.
293
ไม่ใช่จักขุ ไม่ใช่อายตนะหรือ? ยกเว้นจักขุเสียแล้ว อายตนะที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่จักขุ เป็นแต่อายตนะ ยกเว้น จักขุและอายตนะเสียแล้ว ธรรมที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่จักขุ และไม่ใช่อายตนะ. ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่จักขายตนะหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่โสตะ ไม่ใช่อายตนะหรือ? ยกเว้นโสตะเสียแล้ว ฯลฯ ยกเว้นฆานะเสียแล้ว ยกเว้นชิวหาเสียแล้ว ฯลฯ และ ไม่ใช่อายตนะ. ไม่ใช่กาย ไม่ใช่อายตนะหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่กายายตนะหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่รูป ไม่ใช่อายตนะหรือ? ยกเว้นรูปเสียแล้ว ฯลฯ ยกเว้นเสียงเสียแล้ว ยกเว้นกลิ่นเสียแล้ว ยกเว้นรสเสียแล้ว ยกเว้นโผฏฐัพพะเสียแล้ว ฯลฯ และไม่ใช่อายตนะ. ไม่ใช่มนะ ไม่ใช่อายตนะหรือ? ยกเว้นมนะเสียแล้ว อายตนะที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่มนะ เป็นแต่อายตนะ ยกเว้น มนะและอายตนะเสียแล้ว ธรรมที่เหลือนอกนั้น ไม่ใช่มนะ และไม่ใช่อายตนะ. ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่มนายตนะหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่ธัมมะ ไม่ใช่อายตนะหรือ? ถูกแล้ว. ไม่ใช่อายตนะ ไม่ใช่ธัมมายตนะหรือ? ถูกแล้ว.