เล่มที่ 38
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 193
557
จักขายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป โสตายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า โสตายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป จักขายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไป. ถูกแล้ว.
558
จักขายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป ฆานายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไปหรือ ...? ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ ฯลฯ กามาวจรสัตว์ ... ฯ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๕ ฯ ... ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๕ ฯ ... ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ อรูปสัตว์ ฯลฯ
ซึ่งมีขันธ์ ๕.
559
ฆานายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป รูปายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า รูปายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป ฆานายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไป. ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ ฯลฯ กามาวจรสัตว์ ฯ ... ซึ่งเป็นรูปาวจรสัตว์ อรูปาวจรสัตว์ ฯลฯ กามาวจรสัตว์.
560
รูปายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป มนายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไปหรือ? ของสัตว์เหล่านั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๕ ฯ ... ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๕ ฯ ... ซึ่งเป็นอรูปสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๕ ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์.
561
มนายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป ธัมมายตนะของสัตว์นั้นใน ภูมินั้น จักดับไปหรือ? ถูกแล้ว. หรือว่า ธัมมายตนะของสัตว์ใดในภูมิใด จักดับไป มนายตนะของสัตว์นั้นในภูมิ นั้น จักดับไป. ธัมมายตนะของสัตว์เหล่านั้นในภูมินั้น ซึ่งเป็นอสัญญสัตว์ ฯลฯ ซึ่งมีขันธ์ ๔ ซึ่งมี ขันธ์ ๕ จักดับไป และมนายตนะก็จักดับไป. สมเด็จพระผู้มีพระภาคทรงขยายอนาคตไว้ในอุปาทวาร ซึ่งประกอบด้วยคำว่า ยสฺส (แก่สัตว์ใด) และ ยตฺถ (ในภูมิใด) ฉันใด แม้ในนิโรธวาร พึงขายให้พิสดาร ฉันนั้น.