เล่มที่ 38
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 21
21
ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดที่เป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีนามมูลเป็นมูล หรือ? นามที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีนามมูลเป็นมูล นามที่เป็นสเหตุกะ มีนามมูลเป็นมูล. หรือว่า ธรรมเหล่าใดที่มีนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด เป็นนาม? รูปที่มีนามเป็นสมุฏฐาน มีนามมูลเป็นมูล แต่ไม่ใช่นาม นามมีนามมูลเป็นมูลด้วย เป็นนามด้วย. ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดที่เป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีมูลอย่างเดียวกันโดย เป็นนามมูลเป็นมูลหรือ? นามที่เป็นอเหตุกะ ไม่ใช่มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล นามที่เป็นสเหตุกะ มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล. หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้น ทั้งหมด เป็นนาม? รูปที่มีนามเป็นสมุฏฐานมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล แต่ไม่ใช่นาม นาม มีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูลด้วย เป็นนามด้วย. ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดมีมูลอย่างเดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้น ทั้งหมด มีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูลหรือ? มูลเหล่าใดที่เป็นนามมูล เกิดร่วมกัน มูลเหล่านั้นชื่อว่ามีมูลอย่างเดียวกันเป็นมูลด้วย มีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นมูลด้วย ธรรมที่เกิดร่วมกันกับนามมูลที่เหลือนอกนั้น มีมูลอย่าง เดียวกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล แต่ไม่ใช่มีมูลอาศัยกันและกันเป็นมูล. หรือว่า ธรรมเหล่าใดมีมูลอาศัยกันและกันโดยเป็นนามมูลเป็นมูล ธรรมเหล่านั้น ทั้งหมด เป็นนาม? ถูกแล้ว.
22
ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นกุศล ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีกุศลเป็นเหตุ มีกุศลเป็นนิทาน มีกุศลเป็นแดนเกิดพร้อม มีกุศลเป็นแดนเกิดทั่ว มีกุศลเป็นสมุฏฐาน มีกุศลเป็นอาหาร มีกุศลเป็นอารมณ์ มีกุศลเป็นปัจจัย มีกุศลเป็นสมุทัย. ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นอกุศล. ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นอัพยากฤต. ธรรมเหล่าหนึ่งเหล่าใดเป็นนาม ธรรมเหล่านั้นทั้งหมด มีนามเป็นเหตุ ฯลฯ มีนามเป็นนิทาน มีนามเป็นแดนเกิดพร้อม มีนามเป็นแดนเกิดทั่ว มีนามเป็นสมุฏฐาน มีนามเป็นอาหาร มีนามเป็นอารมณ์ มีนามเป็นปัจจัย มีนามเป็นสมุทัย. มูล เหตุ นิทาน สมภพ ปภพ สมุฏฐาน อาหาร อารมณ์ ปัจจัย และสมุทัย. มูลยมก จบ.