เล่มที่ 39
พระอภิธรรมปิฎก
ยมกปกรณ์ ภาค ๒
จาก พระไตรปิฎกฉบับหลวง
นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส ฯ
“ขอนอบน้อมแด่พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น”
หน้าที่ 393
1102
ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปัญญินทรีย์ ฯลฯมนินทรีย์ จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์นั้นหรือ ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ ปัจฉิมภวิกสัตว์ ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้น อยู่ แต่มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และมนินทรีย์ก็จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ซึ่งเป็นปุริสะที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ นอกนี้ หรือว่า มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น มนินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติ สัตว์ซึ่งไม่เป็นปุริสะที่ กำลังเกิดขึ้นอยู่ แต่ปุริสินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ มนินทรีย์จักเกิดขึ้น และปุริสินทรีย์ก็ ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นคือ สัตว์ซึ่งเป็นปุริสะ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่
1103
ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น หรือ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น ในอุปปาทขณะแห่งปัจฉิมจิตปัจฉิมจิตสัมปยุต ด้วยอุเบกขา จักเกิดขึ้นในลำดับแห่งจิตใด ในอุปปาทขณะแห่งจิตนั้น แต่โสมนัสสินทรีย์จัก เกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่ ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้น และโสมนัสสินทรีย์ก็จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ เหล่านั้น คือสัตว์นอกนี้ ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะแห่งจิต ในปวัตติกาล หรือว่า โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์ใด ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์นั้น โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมดที่กำลังจุติในภังคณะแห่งจิต ในปวัตติกาล แต่ชีวิตินทรีย์ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้นก็หาไม่โสมนัสสินทรีย์จักเกิดขึ้น และชีวิตินทรีย์ก็ย่อมเกิดขึ้นแก่สัตว์เหล่านั้น คือ สัตว์ทั้งหมด ที่กำลังเกิดขึ้นอยู่ ในอุปปาทขณะ แห่งจิต ในปวัตติกาล